فصلنامه مطالعات راهبردی

چکیده  در این مقاله تلاش می‌کنیم وضعیت مشروعیت سیاسی در جمهوری اسلامی ایران را در پرتو ظهور و گسترش فناوری زنجیره قالب‌ها به مثابة یک فناوری اجتماعی به بحث بگذاریم. ابتدا استدلال خواهد شد که بحران کارآمدی دولت، در کانون بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران در شرایط کنونی قرار می‌گیرد و زنجیره قالب‌ها نیز بیش از هر چیز از این مسیر است که می‌تواند مشروعیت دولت در ایران کنونی را به چالش بکشد یا بر آن بیفزاید. تلاش می‌کنیم تأثیرگذاری‌های احتمالی مثبت و منفی زنجیره قالب‌ها بر کارآمدی دولت را در سه عرصة کارآمدی بوروکراتیک، کارآمدی اقتصادی و کارآمدی اجتماعی به بحث بگذاریم. سپس با توجه به روندها و رویکردهای موجود در ایران نسبت به این فناوری نوظهور، دو سناریوی استمرار و سناریوی تغییر طراحی خواهند شد. نتیجه‌گیری نهایی مقاله‌ این است که بروندادهای ظهور و گسترش فناوری زنجیره قالب‌ها برای مشروعیت سیاسی در جمهوری اسلامی ایران، متعین و گریزناپذیر نیست بلکه بستگی به زمینه‌های نهادی، انتخاب‌های راهبردی و شیوه‌ها و الگوهای حکمرانی غالب دارد.

چکیده فناوری بلاک‏چین (زنجیره‌ قالب‌ها) یکی‌ از نوظهورترین‌‌ و یکی‌ از چالش‌برانگیزترین‌ فناوری‌های اطلاعاتی‌- ارتباطی‌ جدید از نظر سیاسی بوده‌ است‌. ساختار زنجیره قالب‌ها‌ به‌گونه‌ای است که دست‏ کم به‌صورت نظری‌ می‌تواند برخی‌ از کارکردها و قابلیت‌های دولت‌ها را تحت‌الشعاع‌ قرار داده و در نتیجه، مشروعیت‌ آنها را به‌ چالش‌ بکشد. این فناوری دارای ویژگی‌هایی است که می‌تواند با توانمندسازی بیش‌ از پیش‌ دولت‌ها یا کمک‌ به‌ فرایندهای تقویت‌ نمایندگی‌ دموکراتیک‌، به عاملی‌ مشروعیت‌بخش‌ بدل شده یا حداقل‌ از بحران‌ مشروعیت‌ دولت‌ها بکاهد. در این‌ مقاله‌ با تفکیک‌‌ دو رویکرد اصلی‌ پیرامون رابطه‌ میان‌ سیاست‌ و زنجیره قالب‌ها‌ (تکنو- سیاست‌ زنجیره قالب‌ها‌)، تلاش‌ می‌کنیم‌ آثار احتمالی‌ این‌ فناوری را بر مشروعیت‌ دولت‌‏های مدرن‌ در چهار عرصه حاکمیت‌، اعتماد سیاسی‌، کارامدی و دموکراسی‌ به‌ بحث‌ بگذاریم‌.