نویسنده = افتخاری‌، اصغر
تعداد مقالات: 5
تحلیل‌ انتقادی‌ امنیت‌ (درآمدی‌ بر روش‌شناسی‌ انتقادی‌ در مطالعات‌ امنیتی‌)

تحلیل‌ انتقادی‌ امنیت‌ (درآمدی‌ بر روش‌شناسی‌ انتقادی‌ در مطالعات‌ امنیتی‌)

دوره 5، شماره 16، تابستان 1381، صفحه 337-357

اصغر افتخاری‌

چکیده ادعای‌ «ویرجیناولف‌» در اوایل‌ قرن‌ بیستم‌ نوعی‌ آینده‌نگری‌ علمی‌ به‌ حساب‌ می‌آمد که‌ ازسوی‌ اندیشه‌ گران‌ بسیاری‌ جدّی‌ گرفته‌ نشد. با این‌ حال‌ سیر تحول‌ جوامع‌ بشری‌ حکایت‌ ازصحت‌ تحلیل‌ وی‌ داشت‌. طرح‌ نگرش‌ انتقادی‌ و تاسیس‌ مکتب‌ فرانکفورت‌ در سومین‌ دهه‌ ازقرن‌ بیستم‌، نشان‌ داد که‌ «ولف‌» در تفسیر تحولات‌ بسیار توفیق‌ داشته‌ است‌. تغییر بنیادینی‌ که‌«ولف‌» از آن‌ سخن‌ می‌گفت‌ البته‌ تنها به‌ عرصه‌های‌ مورد نظر وی‌ محدود نماند و تمام‌ زندگی‌ انسان‌ قرن‌ بیستمی‌ و از آن‌ جمله‌ حوزه‌ مطالعات‌ امنیت‌ ملی‌ را دربرگرفت‌. به‌ عبارت‌ دیگر در پرتو ظهور مکتب‌ انتقادی‌، حیات‌ علمی‌ تحولی‌ چشم‌گیر را تجربه‌ کرد. «ولف‌» به‌ «تفسیر» و«آینده‌نگری‌» بیشتر از «علل‌» و «ریشه‌ها»  توجه‌ و اهتمام‌ داشت‌ و به‌ همین‌ دلیل‌ در خصوص‌«چرایی‌» این‌ تحول‌ بنیادین‌ در روابط‌ انسان‌ها کمتر سخن‌ گفته‌ است‌.

منطق‌ معادلات‌ امنیت‌ ملی‌

منطق‌ معادلات‌ امنیت‌ ملی‌

دوره 4، شماره 14، زمستان 1380، صفحه 505-526

اصغر افتخاری‌

چکیده استمرار در واحد زمان‌» و «وجود مسأله‌ای‌» اصیل‌ در عالم‌ واقع‌، رابطه‌ای‌ برقرار است‌؛ از جمله‌ موضوعات‌ جنجال‌ برانگیز حوزه‌ فلسفه‌ علم‌ می‌باشد که‌ تاکنون‌مورد توجه‌ و بهره‌برداری های‌ بسیاری‌ قرار گرفته‌ است‌. این‌ که‌ کارل‌ پوپر کتاب‌ گران‌ سنگ‌ خود«منطق‌ اکتشاف‌ علمی‌» را با این‌ نقل‌ قول‌ از کانت‌ آغاز کرده‌، دلالت‌ بر اهمیت‌ و حساسیت‌ این‌مدعای‌ فلسفی‌ دارد. پرسشی‌ که‌ به‌ تبع‌ از ادعای‌ بالا در حوزه‌ مطالعات‌ امنیتی‌ ـ و بسیاری‌ دیگر ازحوزه‌های‌ فعالیت‌ علمی‌ ـ قابل‌ طرح‌ می‌باشد، این‌ است‌ که‌: «مسأله‌ اصیلی‌ که‌ در ورای‌ مجادلات‌دامنه‌دار پژوهش های‌ امنیتی‌ قرار دارد و به‌ نوعی‌ در تأیید یا تضعیف‌ نظریه‌ها و رویکردهای‌ امنیتی‌ مؤثر است‌، کدام است‌؟» دست‌ یابی‌ به‌ این‌ «مسأله‌ اصیل‌» از آن‌ روی‌ که‌ می‌تواند چارچوب‌ و معیار بنیادینی‌ را برای‌ ارزیابی‌ معادلات‌ مختلف‌ امنیتی‌ به‌ ما بدهد، ارزشمند و در خور تأمل‌ است‌. بر این‌ اساس‌ فلاسفه‌ علم‌ در مواجه‌ با طیف‌ متنوعی‌ از پارادایم ها،1 نظریه‌ها 2 و رویکردها 3 در حوزه‌ مطالعات‌ امنیتی‌، نخست‌ در مقام‌ یافتن‌ مبانی‌ و اصولی‌ برمی‌آیند که‌ در ورای‌ پارادایم‌ها، نظریه‌ها ورویکردها قرار دارند و به‌ کار ارزیابی‌ صحت‌ ـ سقم‌ و یا کارآمدی‌ ـ ناکارآمدی‌، آنها می‌آید.

ساخت‌ دولتی‌ امنیت‌ ملّی‌

ساخت‌ دولتی‌ امنیت‌ ملّی‌

دوره 4، شماره 13، پاییز 1380، صفحه 257-280

اصغر افتخاری‌

چکیده اگر کشوری‌ در وضعیتی‌ قرار داشته‌ باشد که‌ به‌ صورت‌ نسبی‌ یا کامل‌ از تهدید احتمالی‌نظامی‌، سیاسی‌ و یا اقتصادی‌ دیگر کشورها به‌ دور باشد، در آن‌ صورت‌ دارای‌ امنیت‌ ملی‌است‌. با این‌ تلقی‌، تأمین‌ امنیت‌ ملی‌ از مسؤولیت های‌ اولیه‌ و بنیادین‌ دولت‌ به‌ شمار می‌آید. [به‌همین‌ دلیل‌ است‌ که‌] در نظام های‌ سیاسی‌ فدرال‌ - از قبیل‌ ایالات‌ متحده‌ آمریکا - قانون‌اساسی‌ تصریح‌ دارد که‌ حکومت های‌ فدرال‌ برای‌ تأمین‌ امنیت‌ ملی‌ لازم‌ است‌ تا در قالب‌ مجموعه‌ واحدی‌ عمل‌ نموده‌ و نظام‌ دفاع‌ مشترک‌ 1 را پیشه‌ سازند.»

امنیت‌ در حال‌ گذار تحول‌ معنای‌ امنیت‌ در قرن‌ بیست‌ و یکم‌

امنیت‌ در حال‌ گذار تحول‌ معنای‌ امنیت‌ در قرن‌ بیست‌ و یکم‌

دوره 3، شماره 10، زمستان 1379، صفحه 8-27

اصغر افتخاری‌

چکیده در این‌ نوشتار، مؤلف‌ ضمن‌ اشاره‌ به‌ چشم‌انداز حیات‌ سیاسی‌ انسان‌ در قرن‌ 21، برتغییراتی‌ انگشت‌ گذارده‌ که‌ به‌ نظر می‌رسد درتقویت‌ یا تضعیف‌ ضریب‌ امنیتی‌ انسان‌ بیشترین‌سهم‌ را داشته‌ باشند. از این‌ میان‌، جهانی‌ شدن‌ همچون‌ شاخصه‌ای‌ اصلی‌ در تحول‌ فضای‌ امنیتی‌ گزینش‌ شده‌ و ملاحظات‌ امنیتی‌ آن‌ در ابعاد گفتمانی‌، فرهنگی‌ و سیاسی‌ به‌ تفکیک‌ آورده‌ شده‌است‌. به‌ گمان‌ نویسنده‌، جهانی‌ شدن‌ آمیخته‌ای‌ از  فرصت‌ و تهدیدات‌ امنیتی‌ می‌باشد که‌ با توجه‌ به‌ ساختار ایدئولوژیک‌ و سیاسی‌ هر کشوری‌، ترکیب‌ آن‌ تغییر کرده‌، از تهدید تا فرصت‌ کامل‌، تردد می‌نماید. برای‌ این‌ منظور نخست‌ باید بامحتوای‌ امنیتی‌ شرایط‌ تازه‌ آشنا شد و پس‌ از آن‌اقدام‌ به‌ طرح‌ استراتژی‌ بدیلی‌ نمود که‌ منطقه‌ گرایی‌ می‌تواند مصداق‌  بارز آن‌ باشد.

امنیّـت‌ ملّـی‌: رهیافت ها و آثار

امنیّـت‌ ملّـی‌: رهیافت ها و آثار

دوره 1، پیش شماره 2، تابستان 1377، صفحه 27-69

اصغر افتخاری‌

چکیده تصویری‌ که‌ جرج‌ والد عرضه‌داشته‌ به‌ شکل‌ نمادینی‌ از احساس‌ عدم‌امنیتی‌ که‌ گریبانگیر نسل‌ حاضر است‌ پرده‌برمی‌دارد. تکاپوی‌ شدید دولتها در سطح‌جهان‌ جهت‌ نیل‌ به‌ آن‌ چیزی‌ که‌ امنیت‌ ملی‌ می‌خوانندش‌ حکایت‌ از این‌ اضطراب‌ دارد.شاید اغراق‌آمیز نباشد اگر بگوییم‌ نسل‌حاضر بیش‌ از هر چیز دیگری‌ در آرزوی‌کسب‌ امنیت‌ است‌. با نگاهی‌ به‌ تاریخ‌ بشر ازآغاز تا کنون‌، به‌ نظر می‌رسد تقاضا برای‌امنیت‌ همیشه‌ مطرح‌ بوده‌ و بشر در قالب‌ هدف اصلی نویسنده از نگارش این مقاله به دست دادن تصویری کلی از تحقیقات به عمل آمده در خصوص امنیت ملی می‏ باشد. برای این منظور بیش از پنجاه عنوان کتاب - که بیشتر به زبان انگلیسی می‏ باشند - مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته ‏اند. مؤلف ضمن بررسی این کتب، اقدام به دسته‏بندی موضوعی آثار و معرفی آنها به‏ صورت مستقیم ( درون متن) و غیرمستقیم (در پاورقیها) کرده‏است. در ضمن جهت تسهیل درک مطالب کتب موردنظر در ابتدای هر قسمت بحث تحلیلی مطرح شده که ناظر بر محتوای کلی منابع هر بخش است.