فصلنامه مطالعات راهبردی

چکیده این مقاله در سه گام پیش می‌رود: در گام نخست تلاش می‌کنیم با ارائه چارچوبی مفهومی- نظری نشان دهیم که توسعه در عصر ما یعنی عصر اطلاعات، شیوه غالب جدیدی یافته که به آن شیوه اطلاعاتی توسعه می‌گویند. تلاش می‌کنیم ضمن توضیح این شیوه جدید توسعه و مولود آن‌ که اطلاعات‌گرایی و توسعه اطلاعاتی است، نقش پیشرانی این نوع توسعه نسبت به سایر وجوه توسعه از جمله توسعه اقتصادی و توسعه انسانی را نشان دهیم. سپس با ارائه تصویری فشرده از وضعیت ایران در برخی شاخص‌های اساسی توسعه اطلاعاتی، نشان می‌دهیم که به‌‌رغم ظرفیت‌های بسیار، شیوه مواجهه دستگاه حکمرانی کشور با فناوری‌های اطلاعاتی- ارتباطی نوظهور از یک سو و محیط کلان بازدارنده از توسعه اطلاعاتی از سوی دیگر، مانع تحقق توسعه اطلاعاتی و فراهم‌شدن نقش پیشرانی آن برای سایر وجوه توسعه شده است. در نتیجه‌گیری تلاش می‌‏کنیم با توجه به آسیب‌های موجود، چالش‌های پیش رو و مقتضیات توسعه ایران در چارچوب شیوه اطلاعاتی توسعه، برخی بایسته‌‏های کلان گذار موفق به شیوه اطلاعاتی توسعه را مطرح کنیم.

چکیده این مقاله به یاری یافته‌های برآمده از مطالعات جنبش‌های اجتماعی دو ایده اصلی را می‌پرورد. نخست اینکه ما اکنون در دوره نهفتگی ناآرامی‏ های اجتماعی در  ایران به سر می‌بریم. تلاش می‌کنیم منظور از دوره نهفتگی جنبش‌ها و کارکردهای این دوره در مسیر کلی حیات جنبش‌ها را با تمرکز بر دیدگاه‌های آلبرتو ملوچی توضیح دهیم. سپس با استفاده از دیدگاه‌های ژوزف گاسفیلد و تفکیک مفهومی- نظری او بین جنبش‌های خطی و سیال، نشان خواهیم داد که اولاً مطالعه جنبش‌های اجتماعی در ایران کنونی از منظر عناصر سیالیت کارآمدی بیشتری دارد و ثانیاً مهم‌ترین ویژگی دوران نهفتگی این جنبش اعتراضی، گذار از عناصر خطی به عناصر سیال است. در بخش نتیجه‌گیری برخی ملاحظات راهبردی برای مواجهه‌ای عالمانه و کارآمد با این وضعیت پیشنهاد ‌می‏ شود.