فصلنامه مطالعات راهبردی

چکیده     مطالعات امنیتی پیشینه‏ای دیرینه دارد و مکاتب گوناگونی در این حوزه خودنمایی می‏کنند، اما به رغم وجود مبانی و بسترهای ناب در متون اسلامی و با گذشت قریب به سه دهه از انقلاب شکوهمند اسلامی مردم ایران، تا کنون اقدامات و تلاش‏های متمرکز و هدفمند اندکی در جهت نظریه‏پردازی امنیتی با ابتنای بر اندیشه‏های بنیان‏گذار نظام جمهوری اسلامی ایران صورت گرفته است.در این مقاله سعی داریم با ارائه تعاریف و مفهوم‌شناسی امنیت در اسلام، به واکاوی در اندیشه‌های ژرف امام خمینی (ره) بپردازیم. نظریه امام در امنیت، بر خلاف سایر نظریات و مکاتب امنیتی، به صورت مجموعه‌ای است به هم پیوسته که از رویکرد خطی و پوزیتیویستی به امنیت پرهیز دارد. در این نظریه، امنیت به صورت بسته سیال و منعطف و گاهی بسیار سخت و مقاوم مطرح می‌شود. این تفاوت‌ها در نسبت‌سنجی موضوعات با کانون و مرجع امنیتی شکل می‌گیرد.

چکیده

این مقاله، عوامل تهدید و آسیب‏پذیری سیاسی امنیت ملی از دیدگاه امام خمینی(ره) را مورد بررسی قرار می‏دهد. احصای گونه‏های مختلف تهدیدات سیاسی که از نظر امام(ره) متوجه امنیت ملی و مراجع گوناگون آن است، نشان می‏دهد برداشت ایشان با رویکرد سنتی، فاصله بعید و بر عکس، با رویکرد مدرن و نرم‏افزاری قرابت زیادی دارد، زیرا امام (ره) برای منابع تهدیدات داخلی اهمیتی بیش از منابع خارجی تهدید قائل هستند و گونه‏های تهدید را منحصر در تهاجم نظامی خارجی نمی‏دانند، بلکه با تکیه بر نقش دین و مردم در قوام یا زوال امنیت ملی، تشتت و نااستواری داخلی، فاصله‏گرفتن از اسلام، مشارکت‏ناپذیری مردم، بیگانه‏گرایی و وابستگی فکری مراکز تولید اندیشه و انشقاق گروههای مرجع را از مهم‏ترین عوامل تهدید سیاسی امنیت ملی به شمار می‏روند.