فصلنامه مطالعات راهبردی

چکیده افزایش مصرف آب، تغییر اقلیم و ناکارآمدی مدیریت منابع آب در بسیاری از کشورهای جنوب غرب آسیا با تهدید امنیت آبی، تشدید هماوردی و تنش هیدروپلیتیک این کشورها همراه بوده است. در این میان، بخش عمده‌ای از قلمروگستری رژیم صهیونیستی در پیوند با دسترسی به منابع آبی کشورهای پیرامونی توجیه‌پذیر است. با وجود این، طی یک و نیم دهه گذشته تغییر الگوی مدیریت سازگار با کم‏آبی و فناوری پیشرفته شیرین‌سازی آب، این رژیم را در موقعیتی قرار داده که بتواند افزون بر رفع نیازهای آبی خود، پیشگام عرصه و عرضه فناوری نوین آبی باشد. این در حالی است که بازیگران دیگر با مشکلات جدی در این زمینه مواجه هستند. از نظر نویسندگان این مقاله، سیاست خارجی منطقه‌ای مبتنی بر ملاحظات هیدروپلیتیک رژیم صهیونیستی به بازتعریف نقش این رژیم در منطقه انجامیده؛ به‎گونه‌ای که می‌توان قلمروگستری جدیدی بر بنیاد آن تعریف کرد.

چکیده تا کنون، نظریه‏ها و مدل‏های مختلفی برای حل و فصل منازعات ارائه شده، اما نظریه و مدل خاصی برای حل و فصل اختلاف‏ها و منازعات سرزمینی وجود ندارد. پژوهش حاضر با بررسی این فرضیه که اختلاف‏ها و منازعات سرزمینی، ریشه و گستره منطقه‏ای دارند، به دنبال ارائه الگویی برای بازنمایی فرایند حل و فصل منازعات سرزمینی است. مطابق مدل طراحی‏شده، همچنانکه ریشه‏ها و شرایط اختلاف‏ها، گستره منطقه‏ای دارند، اتخاذ روش‏ها و تاکتیک‏های مبتنی بر توان‏های منطقه‏ای می‏تواند به حل و فصل آنها کمک کند. نگاه کشورها به اختلاف، روش در پیش گرفته شده برای حل آن و سودمندی متقابل برآمده از به کارگیری روش‏های مسالمت‏آمیز، از پیش‏زمینه‏های مورد نیاز در حل منازعات منطقه‏ای است.