فصلنامه مطالعات راهبردی

چکیده در متون راجع به توسعه در جهان سوم، توافقی اجماع گونه مبنی بر نقش عمده‏ای که دولت می‏ تواند در پیشبرد توسعه اقتصادی  ایفا کند، وجود دارد.حتی برخی از پژوهشگران توسعه چنین استدلال کرده‏اند که مداخله دولت در کشورهای درحال توسعه برای توسعه اقتصادی این کشورها امری ضروری است.با وجود خوش‏بینی های اولیه در مورد این‏که دولت می‏ تواند عامل توسعه اقتصادی در این کشورها باشد، دولت عمدتا در امر توسعه ناموفق عمل کرده است.به ‏عبارت دیگر، دولت در این کشورها نتوانست آن‏طور که انتظار می‏ رفت عاملی برای توسعه اقتصادی باشد و بلکه برعکس در بسیاری از این کشورها در حکم مانع اصلی توسعه عمل کرد.

چکیده     در نوشته‏ های مربوط به توسعه در جهان سوم چنین پنداشته می‏شود که یکی از موانع اصلی توسعه در این کشورها کمبود سرمایه به شکل ذخایر ارزی خارجی است. اما در کشورهای صادرکننده نفت مانند ایران که دارای مقادیر زیادی دلارهای نفتی به خصوص بعد از چهار برابر شدن قیمت نفت در سال 1972، بودند، چنین محدودیتی وجود نداشت و طبیعتا نمی‏توان در حکم مانع توسعه از آن یاد کرد. با این وجود، این کشورها چه از نظر ایجاد زیرساخت های اقتصادی و چه از نظر پیشرفت اساسی در سطح زندگی مردم هنوز توسعه نیافته محسوب می ‏شوند.