نویسنده = علی اکبر اسدی
تعداد مقالات: 2
<span lang=FA>تحلیل لایه‌ای علت‌های تنش بین ایران و عربستان سعودی</span>

تحلیل لایه‌ای علت‌های تنش بین ایران و عربستان سعودی

دوره 28، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 157-199

https://doi.org/10.22034/ssq.2025.497074.4238

علی اکبر اسدی

چکیده تعارض و تنش یکی از ویژگی‌های کلیدی روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی در طول دهه‌های گذشته بوده است. به‌رغم تلاش‌های متعدد برای کاهش تنش‌ها، این کوشش‌ها به نتایجی موفق برای ایجاد روابطی باثبات و همکاری‌جویانه بین دو کشور منجر نشده است. هدف این مقاله تحلیل علت‌های تنش بین ایران و عربستان سعودی در چهارچوب تحلیل لایه‌ای علت‌هاست. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد عوامل متعددی در لایه‌های مختلف در تداوم تنش بین ایران و عربستان اثرگذارند. در سطح لیتانی مواضع و کنش‌های رهبران دو کشور، میزان تنش‌ها و نوسان آن را در دوره‌های مختلف نشان می‌دهد. در لایه دوم یعنی عوامل سیستمی، بررسی تفاوت‌ها و اختلافات در سطح نظام‌های سیاسی و اقتصادی، رقابت‌های ژئوپلیتیک در سطح منطقه‌ای و همچنین تفاوت‌های دو کشور در اتخاذ سیاست‌ها و تعامل با نظام بین‌الملل ضروریست. در لایه سوم تعارضات هویتی و گفتمانی بین ایران و عربستان از مؤلفه‌های اثرگذار در تشدید تنش‌های بین دو کشور است؛ تعارضاتی که از تفاوت در جهان‌بینی و نگرش رهبران دو کشور و شکاف‌های مذهبی و قومی ناشی می‌شود. در لایه عمیق‌تر استعاره‌های عمومی مانند عجم، رافضی، عرب بدوی و استعاره‌های سیاسی مانند امپراتوری صفوی، اسلام آمریکایی و دولت وهابی وجود دارد که هر یک بیان‌کننده سطحی از نگرش‌های معطوف به ایران‌هراسی یا عرب‌هراسی است که به تداوم بی‌اعتمادی در روابط منجر می‌شود.

برندسازی ملی در عربستان سعودی: ‏ظرفیت‏‌ها و ‏سیاست‏‌های نوین

برندسازی ملی در عربستان سعودی: ‏ظرفیت‏‌ها و ‏سیاست‏‌های نوین

دوره 26، شماره 3، پاییز 1402، صفحه 111-136

https://doi.org/10.22034/srq.2023.182377

علی اکبر اسدی

چکیده عربستان سعودی یکی از جدیدترین نمونه‏های برندسازی ملی و ارائه تصویری نوین و ایجابی از این کشور در عرصه جهانی است. هدف اصلی این پژوهش بررسی و تبیین ‏ظرفیت‏‌ها و ‏سیاست‏‌های نوین دولت سعودی در عرصه برندسازی ملی است و این پرسش مطرح شده است که برندسازی ملی چه جایگاهی در ‏سیاست‏‌های کلان عربستان داشته و ‏سیاست‏‌های برندسازی در دوره ملک سلمان با چه تغییراتی روبرو شده است؟ یافته‌‏های پژوهش نشان می‌دهد سه وجه سنتی شهرت و برند ملی عربستان که باعث ایجاد تصویری متمایز از این کشور در عرصه بین‌المللی شده، وجوه و شهرت نفتی، دینی و ‏کمک‌‏های انسانی و توسعه‌ای آن است. با این حال، در دوره ملک سلمان با هدف ایجاد تصویری مدرن و پیشرو از عربستان، رهبران سعودی ‏سیاست‏‌های نوینی را در پیش گرفته‌اند که به عنوان مرحله جدیدی از برندسازی ملی در این کشور تلقی می‌شود. مهمترین این ‏سیاست‏‌ها عبارتند از: برندسازی اقتصادی و مطرح‌ساختن عربستان به عنوان کشوری با اقتصاد متنوع؛ برندسازی فرهنگی، اصلاحات اجتماعی و نمایش عربستان به مثابه جامعه‌ای غیرافراطی و میانه‌رو؛ توسعه گردشگری و برندسازی با میراث فرهنگی؛ کارآمدسازی حکمرانی برای تقویت برند ملی؛ برندسازی ورزشی و برندسازی شهری و توسعه شهرهای جدید. این مقاله به عنوان پژوهشی توصیفی- تبیینی در چارچوب ساختار مفهومی شش‌‏وجهی سیمون آنهولت در خصوص برندسازی ملی انجام شده است.