فصلنامه مطالعات راهبردی

چکیده درهم‏ تنیدگی از مباحث بین‏ رشته‏ ای در ادبیات راهبردی است. فصل مشترک نهادها در وظایف محوله، مداخله نهادها و مؤسسات در امور یکدیگر و فقدان هماهنگی بین مقامات اجرایی از حوزه ‏های ‏درهم ‏تنیدگی و تداخل کارکردی است. بروز این وضعیت در حوزه امنیت ملی موجب ناکارآمدی شده و هزینه‏ های گزافی را به بار می‏ آورد. پرسش اساسی مقاله حاضر چیستی آثار و پیامدهای ‏درهم ‏تنیدگی بر حکمرانی امنیت ملی در جمهوری اسلا‏می ‏ایران است. چهار فرضیه افزایش هزینه‏ های عمومی، کاهش ثبات سیاسی، افزایش حفره‏های امنیتی و تکمیل خلأ کارکردی نهادهای امنیت ملی در پاسخ به پرسش فوق ارائه شده است. نوع‏ شناسی مقاله حاضر براساس هدف از نوع توصیفی، از نظر روش پژوهش مقاله از نوع موردکاوی و روش گردآوری اطلاعات به طریق اسنادی و روش تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز از نوع استنباطی ‏می ‏باشد. نتایج مقاله نشان ‏می‏ دهد در صورت عدم توجه به ‏مسئله‏ ‏درهم ‏تنیدگی، امکان افزایش هزینه‏ های عمومی برای نظام سیاسی، افزایش حفره ‏های امنیتی و افزایش بی ‏ثباتی سیاسی وجود دارد. در انتها پیشنهاداتی به منظور درمان این وضعیت در نظام حکمرانی کشور ارائه شده است.

چکیده غافل‏ گیری راهبردی زمانی رخ می‌دهد که نظام امنیت ملی قادر به پیشگیری کامل از بحران یا مدیریت پیشینی شرایط برای کاهش آسیب‌های ناشی از بحران نباشد. حکمرانی امنیت ملی نیز به معنای کنشگری نهادهای خاصی از ساختار سیاسی کشور است که ماموریت مشخصی در قانون در حوزه امنیت ملی دارند. بر این اساس، پرسش اساسی این است که غافل‏ گیری راهبردی چه تأثیری بر حکمرانی امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران دارد؟ نتایج این مقاله نشان می ‏دهد که وقوع غافل‏ گیری، فرایند تصمیم‎ گیری امنیت ملی را دچار تأخیر زمانی می‏ کند و هزینه تأمین امنیت را افزایش می ‏دهد. ضمن اینکه افزایش سوگیری شناختی، ابهام در نقش بازیگران تهدیدساز، مشغول‏ نگه داشتن مقام ‏های امنیت ملی، کاهش پایداری و نفوذ حاکمیت ملی، تردید در اولویت‏ های امنیتی، افزایش سیگنال‏ های کم ‏اهمیت و افزایش بی‏ اعتمادی عمومی نسبت به نظام امنیت ملی از دیگر موارد تأثیر غافل‏ گیری در حکمرانی امنیت ملی هستند. در این مقاله، راه‏ هایی برای کاهش غافل‏ گیری پیشنهاد شده است.