فصلنامه مطالعات راهبردی

چکیده برقراری امنیت داخلی در حوزه اقتصادی در بحران‌ها و تکانه‌های حاصل از شرایط داخلی و خارجی مستلزم تصمیمات صحیح و کارامد مسئولین و مدیران عالی است؛ اتخاذ تصمیمات صحیح نیز نیازمند شفافیت و دسترسی به اطلاعات و آمار درست، دقیق، جامع و به‏ روز از حوزه اقتصادی است که این موارد صرفاً با شکل‏ گیری یک سیستم اطلاعات اقتصادی در کشور تحقق می‌یابد. در بسیاری از کشورها این وظیفه خطیر به این سازمان ‏ها واگذار شده است. شفافیت اقتصادی با استفاده از ابزار سیستم اطلاعات اقتصادی، دارای کارکردهای قابل‌توجهی است که برای امنیت داخلی کشور حیاتی و اجتناب‏ ناپذیر است. هدف مقاله حاضر، کندوکاو نظری درباره کارکرد شفافیت اقتصادی و ایجاد سیستم اطلاعات اقتصادی و تأثیر آن بر امنیت اقتصادی در کشور است.

چکیده تحولات صورت‏گرفته در حوزه‌های عمومی و روابط انسانی که تأثیرات خود را بر مفاهیم کلانی مانند حاکمیت بر جای گذاشته است، بر موضوع محرمانگی در دیپلماسی نیز تأثیر گذاشته و به‏رغم استمرار پوسته‌ای از آن در مناسبات دیپلماتیک، سیری در تطور مفهومی آن ایجاد کرده است که منجر به ایجاد ترکیب به‌ظاهر پارادوکسیکال دیگری با عنوان «محرمانگی شفاف» شده است. به ‌این ‌ترتیب، تا زمانی که نظام دولت- ملت وجود داشته باشد، موضوع پنهان‏کاری نیز وجود خواهد داشت، اما محتوای آن‏چنان تغییر کرده و خواهد کرد که با وجود وحدت لفظی، شباهت زیادی به محرمانگی به‏شکلی که در کتب کلاسیک و حتی مدرن دیپلماسی از آن یاد می‌شده است، نخواهد داشت.
 

چکیده بسیاری از صاحب‏نظران بر این باورند که شفافیت، دسترسی بیشتر به اطلاعات و جریان بهتر اطلاعات با افزایش میزان پاسخگویی حکومت‏ها و مقامات رسمی، فساد را کاهش داده و حکمرانی را بهبود می‏بخشد و بهبود حکمرانی هم به پایداری آن می‏انجامد. در سال‏های اخیر، رخدادهایی نظیر حقوق و مزایای غیرمتعارف، اعطای ملک و امتیازات خارج از ضوابط در شهرداری‏ها، شیوه ارائه ارز با نرخ دولتی به واردکنندگان کالا و... بیانگر وجود رویه‏هایی غیرشفاف بوده‏اند که در غیاب اطلاعات شفاف و نیز عملکرد ناقص سازمان‏های ناظر میسر شده‏اند. در این مقاله، پس از تأملی درباره اهمیت دسترسی آزادانه به اطلاعات در بهبود کارآمدی حکمرانی، نشان داده می‏شود که وضعیت دسترسی به اطلاعات در ایران هنوز از جایگاه مطلوب فاصله دارد و نهادهای نظارتی نیز با تعدد و تداخل وظایف مواجه هستند. سپس، پیشنهادهایی برای بهبود انتشار اطلاعات و عملکرد ساختارهای موجود نظارتی در کشور ارائه شده است.
 

چکیده در مقاله پیش رو، پس از آنکه دلایل پنهان‌کاری در دولت‌ها، به ویژه در سازمان‌های اطلاعاتی تبیین می‌شود، این سؤال مطرح می‌گردد که در حال حاضر، پنهان‌کاری چه بخشی از هویت اطلاعات را به خود اختصاص داده و چه جایگاهی در اطلاعات دارد؟ نویسنده دو فرضیه رقیب را در پاسخ به این سؤال طرح می‌نماید. فرضیه اصلی، پنهان‌کاری را یکی از ویژگی‌های هستی‌شناختی اطلاعات می‌داند و فرضیه رقیب آن را ابزاری برای کار اطلاعاتی معرفی می‌کند. پس از بررسی دو ادعای فوق،  نگارنده در آخر نتیجه‌گیری می‌نماید که پنهان‌کاری اساساً بخشی جدانشدنی از هویت اطلاعات است و ریشه‌ای هستی‌شناختی در آن دارد.