پیامدهای ثبت میراث فرهنگی در فهرست میراث جهانی یونسکو بر اعمال حاکمیت و مسئولیت دولتها
دوره 23، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 181-212
فضل اله فروغی، محمدهادی صادقی، کیوان غنی
چکیده از اواسط سده بیستم میلادی، حمایت از میراث فرهنگی به یکی از مهمترین دغدغه های جامعه
بین المللی تبدیل شده است. پیش بینی «فهرست میراث جهانی» در کنوانسیون 1972 کارآمدترین سازوکار حمایتی از این میراث به شمار میرود. ثبت میراث فرهنگی در فهرست مزبور، به رغم داشتن مزایای مالی و غیرمالی متعدد، پیامدهای گوناگونی را در پی دارد. بررسی تحلیلی اسناد، معاهدات بین المللی و رویه دولتها، بیانگر این واقعیت است که ثبت میراث فرهنگی در فهرست میراث جهانی، حاکمیت سرزمینی دولتها را از جنبههای متعددی همچون اختیار دولتها در تعریف و شناسایی معیارها و مصادیق میراث فرهنگی، صلاحیت کیفری انحصاری دولتها، اجرای طرحها و پروژههای شهری و منطقهای و اعمال اصل سنتی حاکمیت سرزمینی دولتها بر اموال واقع در قلمرو خود، محدود کرده و نقض تعهدات بینالمللی ناشی از آن مسئولیت بینالمللی دولت را در پی دارد.