فصلنامه مطالعات راهبردی

چکیده هدف این پژوهش بررسی و ارزیابی شکلی و محتوایی مقالات این مجله است. روش پژوهش از نوع کیفی و مبتنی بر تحلیل محتواست و از رویکرد توصیفی– تحلیلی برای توصیف و ارزیابی محتوای مقالات جامعه هدف استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش 178 مقاله منتشرشده در شش سال گذشته از شماره 75 (بهار 1396) تا شماره 98 ( بهمن‌‏‏ماه 1401) فصلنامه مطالعات راهبردی است. به منظور توصیف عینی و کیفی محتوای مفاهیم، بررسی به صورت نظام‏‌مند و در قالب یازده پارامتر انجام شده است. نتایج موضوعی به‏‌دست‏‌آمده نشان می‌دهد که مقالات در سه موضوع کلی امنیت ایران قابل دسته‌‏بندی هستند که از این تعداد 65 مقاله در سطح امنیت داخلی، 38 مقاله در سطح امنیت خارجی و 39 مقاله در پیوند دو سطح امنیت داخلی و خارجی قرار می‌‏گیرند. میزان مشارکت‏‌کنندگان، مطلوب ارزیابی شده به گونه‌‏ای که 131 نفر محقق در نگارش 142 مقاله مشارکت داشته و در این میان، دانشگاه تهران با 32 مقاله بیشتر مشارکت را در بین نهادها و مؤسسات علمی داشته است. بررسی روش‎‌‏های پژوهشی نیز نشان داد که مقالات توصیفی– تحلیلی از روش‌‏های متداول پژوهشگران این حوزه بوده و از نظر سطح تحلیل سطح ملی با 18/ 47درصد بیشترین سهم مقالات را به خود اختصاص داده است.

چکیده نظریه امنیتی‌سازی یکی از پرکاربرد‌ترین و بحث‌برانگیزترین نظریه‏های امنیتی معاصر است که توسط پژوهش‏گران در تبیین پدیده‌ها و اقدامات مختلف امنیتی به‏کار گرفته شده است. این مقاله درصدد کاربرد و پیاده‌سازی این نظریه در حوزه نادیده ‏گرفته ‏شده و کمتر کارشدۀ امنیت داخلی با بررسی موردی آسیب‌شناسی امنیتی‌سازی شبکه‌های اجتماعی مجازی در جمهوری اسلامی ایران بر اساس روش پژوهش کتابخانه‏ای- اسنادی است. نویسنده ضمن اذعان به سخت‌تربودن امنیتی‌سازی مسائل داخلی نسبت به مسائل خارجی، معتقد است که مواردی نظیر تعدد بازیگران تصمیم‌گیر و ابهام در صلاحیت بازیگر امنیتی‌ساز، چارچوب‌بندی و تصویرسازی نامناسب از تهدید، بی‏توجهی یا کم‏توجهی به ویژگی‌های بافت اجتماعی و تنوع مخاطبان، سیاست‏گذاری نامناسب و غیرامنیتی‏نکردن به‏موقع از مهم‌ترین عواملی بوده که امنیتی‌سازی شبکه‌های اجتماعی مجازی را در جمهوری اسلامی ایران با چالش مواجه کرده است.

چکیده

پس از 11سپتامبر، نخستین کشوری که به عنوان مأمن طالبان و گروههای حامی القاعده مورد هجوم نیروهای ائتلاف غرب به سرکردگی آمریکا قرار گرفت، افغانستان بود. پس از آن، در سال 2003، ناتو عملاً فرماندهی نیروهای بین‏المللی حاضر در افغانستان را بر عهده گرفت. این مقاله، با بررسی روند حضور نیروهای ناتو در افغانستان و ترکیب آنها و همچنین، پراکندگی جغرافیایی نیروهای هریک از اعضای ناتو در این کشور، به چالش‏های فراروی نیروهای ناتو در افغانستان می‏پردازد. این چالش‏ها را می‏توان در سه سطح ساختاری، منطقه‏ای و داخلی بررسی نمود. در سطح ساختاری، چالش‏ها عمدتاً حول محور اختلاف اعضا بر سر وظایف کشورها، تفاسیر حقوقی و ناهماهنگی میان نیروها شکل گرفته‏اند.

چکیده پلیس به عنوان نیرویی اجتماعی، کارکردهایی دارد و تابع پیامدهای ناشی از تحولات و تغییرات اجتماعی است. بنابراین، امر معقول این است که پلیس نیز همانند دیگر نیروهای اجتماعی با آنها همگون گردد، کارکردهایش را با نیازهای امنیتی جدید تسهیل نماید و با چالش‏های جدید مقابله نماید. پلیس به عنوان نیرویی امنیتی باید از منظر امنیتی مورد بحث قرار گیرد. این مقاله، به این پرسش می‏پردازد که چگونه می‏توان تحول کارکردهای پلیس را از منظر تحلیل نظریه‏های امنیت خرد، تبیین نمود؟برای این کار چهار بحث کارکردهای اصلی و سنتی پلیس، کارکردهای جدید پلیس، کارکردهای اجتماعی پلیس و رابطه پلیس با امنیت ملی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

چکیده برگزاری اجتماعات و راهپیمایی‏ها،  وسیله احراز حقوقی چون حق بیان، حق تساوی و برابری و همچنین حق درخواست اجرای سایر حقوق بشر و حقوق مندرج در قانون اساسی، با توسل به حالت جمعی‏بودن آن است. از این رو، حق برگزاری اجتماعات، حقی بنیادین است و تا زمانی که از محدوده قانون فراتر نرود، تحدید آن، وجاهت عقلانی و حقوقی ندارد.برگزاری سالم و قانونی تجمعات و عدم ایجاد مانع در مسیر تحقق آن، راهی است به سوی توجه به امنیت و آزادی شهروندان و تأمین امنیت ملی با توسل به خواسته‏های شهروندان. در این مقاله، نگارنده با بررسی مقررات داخلی، به دنبال تحلیل ماهیت اجتماعات است و به این بحث مهم اشاره می‏کند که اجتماعات اعتراض‏آمیز را، چه قبل از ناآرامی و چه پس از وقوع رفتارهای غیرقانونی، چگونه باید مدیریت کرد؟    

چکیده امروزه، یکی از ویژگی های بارز نظام جهانی، کم‏رنگ شدن مرزهای ملی و تأثیرپذیری فراوان امنیت داخلی کشور از تحولات و رخدادهای فراسوی مرزها است. جلوه مشخص این امر را می‏توان در بروز ناآرامی های مناطق کردنشین کشورمان در اواخر سال  1377مشاهده کرد که تحت‏ تأثیر عاملی برون‏ مرزی یعنی دستگیری و ربودن عبدالله اوجالان، رهبر کردهای ترکیه، رخ داد. نوشتار حاضر درصدد پاسخگویی به این سؤال است که چرا و چگونه در این مورد خاص، امنیت داخلی کشورمان در مناطق کردنشین بر اثر بروز حادثه ‏ای در خارج از مرزها - که ارتباطی هم با ایران نداشت - دست خوش ناآرامی شد. در این مقاله برخی عوامل داخلی، منطقه ‏ای و بین‏ المللی به اجمال بررسی گردیده ‏اند.