فصلنامه مطالعات راهبردی

چکیده هدف مقاله حاضر بررسی رابطه مردم‌سالاری و امنیت ملی در کشورهای کمترتوسعه‌یافته است. جلوگیری از آزادی‌های سیاسی و مدنی شهروندان در بسیاری از کشورهای کمترتوسعه‌یافته، با توجیه امنیت ملی و همچنین تأثیر ناگوار مردم‌سالاری نوپا بر امنیت ملی در برخی کشورهای خاورمیانه، انگیزه اصلی این بررسی است. دراین مقاله با روشی کارکردی- سیستمی، نشان داده می‌شود که مردم‌سالاری و نهادهای مدنی برآمده ازآن، می‌توانند با تصحیح و تسهیل جریان داده‌ها، تطبیق برون‌دادها با درون‌دادهای سیستم سیاسی، کارکرد مناسب فرایندها و بازخورد های سیستم و هماهنگی سیستم سیاسی با اجزا و محیط کارکردی، به افزایش ضریب امنیت ملی کمک‌کنند. این امراز طریق کارکردهایی چون ایجاد انسجام اجتماعی، افزایش ظرفیت سیاسی، افزایش مشروعیت، کمک به تکمیل فرایند ملت‌سازی، تطبیق گفتمان نخبگان با گفتمان جامعه و غیره، صورت می‌پذیرد.

چکیده رهیافت خرد در مطالعه روابط بین‏الملل، ناظر بر ساختار و رفتار هریک از بازیگران محیط بین‏الملل در این عرصه است. ساختار تصمیم‏گیری در سیاست خارجی کشورها، بخشی از این ساختار را تشکیل می‏دهد. مقاله حاضر با مطالعه متون آموزشی و پژوهشی انتشاریافته در حوزه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، به بررسی ساختار و روند تصمیم‏گیری در آن می‏پردازد. این بررسی در چارچوب دو رویکرد حقوقی - سازمانی (رسمی) و سیاسی – جامعه‏شناختی (غیررسمی) و با توجه به سه متغیر «دست‏اندرکاران تصمیم‏گیری»، «سازمان تصمیم‏گیری» و «روند تصمیم‏گیری» صورت می‏گیرد. مبحث پایانی مقاله، شامل آسیب‏شناسی متون پیش‏گفته و ارائه پیشنهاداتی در حوزه آموزش و پژوهش در خصوص ساختار و روند تصمیم‏گیری در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است.