فصلنامه مطالعات راهبردی

چکیده این پژوهش به بررسی نسبت میان مسائل اجتماعی و امنیتی از منظر دو پارادایم مدرن و پست‌مدرن پرداخته و دیدگاه‌های امیل دورکیم و ژاک دریدا را به‌عنوان نمایندگان این دو رهیافت تحلیل می‌کند. هدف پژوهش، تبیین تأثیر این دو دیدگاه در شناخت، تفسیر و مدیریت مسائل اجتماعی و امنیتی و ارائه راهکاری برای بهره‌گیری از تقابل این نظریات در سیاست‌گذاری است.
این مطالعه با رویکرد توصیفی- تحلیلی و تطبیقی، آرای دورکیم و دریدا را مقایسه کرده و مدلی نظری برای تبیین نسبت مسائل اجتماعی و امنیتی ارائه می‌دهد. در چارچوب مدرن، مسائل اجتماعی پدیده‌هایی عینی‌اند که در صورت ناکارآمدی نهادهای اجتماعی، به تهدیدات امنیتی تبدیل می‌شوند. دورکیم بر اصلاح تدریجی نهادها و کنترل نابهنجاری‌ها تأکید دارد. در مقابل، رویکرد پست‌مدرن دریدا، امنیت را مفهومی سیال و برساخته‌ گفتمانی می‌داند که امنیتی‌سازی بیش‌ازحد، خود عاملی در بازتولید ناامنی است.
نتایج پژوهش نشان می‌دهد که ترکیب تحلیل کارکردی دورکیم با واسازی دریدا، چارچوبی جامع برای مدیریت مسائل اجتماعی و امنیتی فراهم می‌کند. اصلاح نهادهای اجتماعی از یک‌سو و پرهیز از امنیتی‌سازی غیرضروری از سوی دیگر، می‌تواند به سیاست‌گذاری‌های کارآمدتر منجر شود. این پژوهش بر ضرورت رویکردی ترکیبی تأکید دارد که همزمان اصلاح نهادی و بازاندیشی در گفتمان‌های امنیتی را دنبال کند.

چکیده نظریه امنیتی‌سازی یکی از پرکاربرد‌ترین و بحث‌برانگیزترین نظریه‏های امنیتی معاصر است که توسط پژوهش‏گران در تبیین پدیده‌ها و اقدامات مختلف امنیتی به‏کار گرفته شده است. این مقاله درصدد کاربرد و پیاده‌سازی این نظریه در حوزه نادیده ‏گرفته ‏شده و کمتر کارشدۀ امنیت داخلی با بررسی موردی آسیب‌شناسی امنیتی‌سازی شبکه‌های اجتماعی مجازی در جمهوری اسلامی ایران بر اساس روش پژوهش کتابخانه‏ای- اسنادی است. نویسنده ضمن اذعان به سخت‌تربودن امنیتی‌سازی مسائل داخلی نسبت به مسائل خارجی، معتقد است که مواردی نظیر تعدد بازیگران تصمیم‌گیر و ابهام در صلاحیت بازیگر امنیتی‌ساز، چارچوب‌بندی و تصویرسازی نامناسب از تهدید، بی‏توجهی یا کم‏توجهی به ویژگی‌های بافت اجتماعی و تنوع مخاطبان، سیاست‏گذاری نامناسب و غیرامنیتی‏نکردن به‏موقع از مهم‌ترین عواملی بوده که امنیتی‌سازی شبکه‌های اجتماعی مجازی را در جمهوری اسلامی ایران با چالش مواجه کرده است.