درهم ‏تنیدگی نهادی و حکمرانی امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

2 دانش آموخته دکتری مدیریت راهبردی

چکیده

درهم‏ تنیدگی از مباحث بین‏ رشته‏ ای در ادبیات راهبردی است. فصل مشترک نهادها در وظایف محوله، مداخله نهادها و مؤسسات در امور یکدیگر و فقدان هماهنگی بین مقامات اجرایی از حوزه ‏های ‏درهم ‏تنیدگی و تداخل کارکردی است. بروز این وضعیت در حوزه امنیت ملی موجب ناکارآمدی شده و هزینه‏ های گزافی را به بار می‏ آورد. پرسش اساسی مقاله حاضر چیستی آثار و پیامدهای ‏درهم ‏تنیدگی بر حکمرانی امنیت ملی در جمهوری اسلا‏می ‏ایران است. چهار فرضیه افزایش هزینه‏ های عمومی، کاهش ثبات سیاسی، افزایش حفره‏های امنیتی و تکمیل خلأ کارکردی نهادهای امنیت ملی در پاسخ به پرسش فوق ارائه شده است. نوع‏ شناسی مقاله حاضر براساس هدف از نوع توصیفی، از نظر روش پژوهش مقاله از نوع موردکاوی و روش گردآوری اطلاعات به طریق اسنادی و روش تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز از نوع استنباطی ‏می ‏باشد. نتایج مقاله نشان ‏می‏ دهد در صورت عدم توجه به ‏مسئله‏ ‏درهم ‏تنیدگی، امکان افزایش هزینه‏ های عمومی برای نظام سیاسی، افزایش حفره ‏های امنیتی و افزایش بی ‏ثباتی سیاسی وجود دارد. در انتها پیشنهاداتی به منظور درمان این وضعیت در نظام حکمرانی کشور ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Institutional Intertwining and National Security Governance in the Islamic Republic of Iran

نویسندگان [English]

  • Alireza Ghazizadeh 1
  • Alireza Reihani 2
چکیده [English]

Intertwining is one of the interdisciplinary topics in strategic literature. Intersection of institutions in assigned tasks, intervention of institutions in each other's affairs and lack of coordination between executive authorities are areas of functional intertwining and interference. The emergence of this situation in the field of national security, causes inefficiency and incurs exorbitant costs. The main question of this article is what are the effects and consequences of intertwining on national security governance in the Islamic Republic of Iran. Four hypotheses of increasing public expenses, decreasing political stability, increasing security holes and filling the functional gap of national security institutions have been presented in response to the above question. This paper by using descriptive method and using case study, analyzes the findings. The results of the article show that if the issue of intertwining is not paid attention to, there is a possibility of increasing public expenses for the political system, increasing security holes and increasing political instability. At the end, some recommendations have been provided to treat this situation in the country's governance system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Institutional Intertwining
  • National Security Governance
  • Policy Making
  • Functional Interference
  • National Security of the Islamic Republic of Iran
آیت‏الله خامنه‏ای، بیانات در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری، 15/06/1397.
اسپریگنز، توماس (1382)، فهم نظریه‏های سیاسی، ترجمه فرهنگ رجایی، تهران: نشر آگاه.
الهام، غلامحسین و سیدمصطفی میرمحمدی میبدی (بهار و تابستان 1392)، بررسی تداخل مصوبات شورای عالی انقلاب
فرهنگی با مصوبات مجلس شورای اسلامی، دولت و مجمع تشخیص مصلحت نظام، پژوهشنامه حقوق اسلامی، سال چهاردهم، شماره اول (پیاپی 37)، صص 157- 179.
امیدی، رضا (تابستان 1399)، تعارض نهادی و شکست سیاست‏گذاری، بررسی مسائل اجتماعی ایران، دوره یازدهم، شماره اول، صص 103- 133.
بوزان، باری (1378)، مردم، دولت‏ها و هراس، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
پژوهشکده مطالعات راهبردی (1398)، چرایی و چگونگی ناکارآمدسازی نظام‏های سیاسی (گزارش علمی)، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
پیترز، گای (1386)، نظریه نهادگرایی در علم سیاست، ترجمه فرشاد مؤمنی و فریبا مؤمنی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی، فرهنگ و مطالعات اجتماعی.
خلیلی، رضا (1399)، کارآمدی نظام سیاسی: مفاهیم و رویکردها، در کتاب کارآمدی نظام سیاسی، ویراسته فرزاد پورسعید، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
دینی ترکمانی، ابراهیم (1397)، افزایش هزینه‏های عمومی (مصاحبه)، سایت تابناک.
ساندرز، دیوید (1380)، الگوهای بی‏ثباتی سیاسی، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
شیبانی، احمد (بهار 1384)، فعالیت‏های موازی اطلاعاتی (دشواری‌ها و ناکارآمدی‌ها)، پژوهش اطلاعاتی- امنیتی، سال پنجم، شماره 16، صص 98- 123.
صادقی‏جقه، سعید (1399)، شفافیت، نظارت و کارآمدی در کتاب کارآمدی نظام سیاسی، ویراسته فرزاد پورسعید، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
قاضی‏زاده، علیرضا (ب 1399)، مبانی امنیت ملی، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات بین‏المللی ابرار معاصر تهران.
قاضی‏زاده، علیرضا، (الف 1399)، غافل‏گیری راهبردی و حکمرانی امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال 23، شماره 4، مسلسل 90، صص 147- 174.
قطبی، میلاد و توکل حبیب‏زاده (پاییز 1394)، تحلیل جایگاه نهادهای فراقو‏ه‏ای مصوب مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران و چارچوب اصل استقلال قوا، مطالعات حقوق عمومی، دوره 45، شماره 3، 341- 361.
کاظمی، حجت (1392)، نهادگرایی به عنوان الگویی برای تحلیل سیاسی، دوفصلنامه پژوهش سیاست نظری، سال سیزدهم، صص 1- 27.
لیپست، مارتین سیمور (1374)، مشروعیت و کارآمدی، ترجمه رضا زبیب، مجله فرهنگ توسعه، شماره 18.
متوسلی، محمود و همکاران (1389)، مروری بر ادبیات اقتصاد نهادی، در کتاب اقتصاد نهادی: پیشگامان نهادگرایی که علم اقتصاد را متحول کردند، گردآوری و ترجمه محمود متوسلی، مصطفی سمیعی‏نسب، محمود مشهدی احمد و علی نیکو‏نسبتی، تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
مصلی‏نژاد، عباس (1395)، سیاست‏گذاری ساختار قدرت در ایران، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
نورمحمدی، مهدی (1400)، تمرکزگرایی یا تکثرگرایی در مدیریت اطلاعاتی: یک مناظره نظری ایرانی (گزارش علمی)، تهران: پژوهشکده اطلاعات.
هاجسون، جفری (1389)، رویکرد اقتصاد نهادی و ماهیت نهادها، در کتاب اقتصاد نهادی: پیشگامان نهادگرایی که علم اقتصاد را متحول کردند، گردآوری و ترجمه محمود متوسلی، مصطفی سمیعی‏نسب، محمود مشهدی احمد و علی نیکو‏نسبتی، تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
 
Bernstein, Anya (2019), Interpenetration of Powers: Channels and Obstacles for Populist Impulses, Washington International Law Journal, Vol 28, No 2, Available at: https://digitalcommons.law.uw.edu/wilj/vol28/iss2/8
Chen, Scy & Chris Webster (2012), Institutional Economics: New, Approaches, Elsevier Ltd
Eggertsson, Thrainn (1990), Economic Institutions and Behavior, Cambridge: Cambridge University Press.
Lane, Jan-Erik, & Svante Ersson (2000), The New Institutional Politics, London: Routledge.
Moore, Christopher (2003), The mediation process: practical strategies for resolving conflict. San Francisco: Jossey-Bass.