آسیب‌شناسی سیاست‌های مرتبط با محصولات تراریخته در جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته سیاستگذاری عمومی، دانشکده علوم انسانی و حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

2 استادیار گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی و حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

3 دانشیار گروه روابط بین‌الملل، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

چکیده
در عصر جهانی‌شدن، هم در منابع تهدید و هم در نوع تهدید و هم در ابزارهای مورد استفاده، تحوّلی شگرف به وجود آمده است. تهدیدات در عصر جهانی‌شدن دولت‌محور نبوده و دارای ویژگی‌های فراملی هستند و تمرکز بر تهدیدات نظامی کمرنگ‌تر شده است. ایران از ابتدای انقلاب اسلامی تاکنون درگیر جنبه‌های سخت تهدیدات نظیر جنگ تحمیلی، ترور و سایر اقدامات خشونت‌آمیز بوده، لیکن با ظهور و بروز جنبه‌های نوین این تهدیدات نظیر محصولات تراریخته، امنیّت کشور دچار تهدیدات و دگرگونی‌های فراوانی گردیده است. این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش است که آسیب‌های سیاست‌های مرتبط با تهدیدات نوین زیستی علیه جمهوری اسلامی ایران چیست. این پژوهش به دنبال آسیب‌شناسی سیاست‌هایجمهوری اسلامی ایران در برابر تهدیدات نوین زیستی با تمرکز بر محصولات تراریخته است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که سیاستگذاری‌ها در این حوزه در قالب قوانین مدوّن یا ذیل برنامه‌های توسعه کشور صورت پذیرفته است، لیکن فقدان سیاست‌های جامع یا ضعف سیاست‌های کنونی و همچنین عدم ‌آسیب‌شناسی آن‌ها موجب بروز اختلاف‌نظر یا خلأهایی در این زمینه گردیده است و قوانین فعلی نیازمند به‌روزرسانی و انطباق بیشتری با تهدیدات موجود است. علاوه بر آن در برخی حوزه‌ها کاستی‌های موجود نیز بایستی با قانون‌نگاری‌های‌ جدید جبران گردد. نتایج پژوهش آسیب‌های موجود در سیاست‌گذاری کشور در حوزه تهدیدات محصولات تراریخته را به چهار دسته از عوامل کارکردی، ساختاری، زمینه‌ای و ارتباطی تقسیم نموده است. در این پژوهش از روش تحلیل محتوای کیفی جهت‌دار به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Pathology of Transgenic Products Policies in the Islamic Republic of Iran

نویسندگان English

Masoud Jabalameli 1
Mohammad Reza Yazdani Zazerani 2
Mahnaz Goodarzi 3
1 Ph.D Student of Public Policy, Faculty of Humanities and Law, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran
2 Assistant Professor of Political Science Department, Faculty of Humanities and Law, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran
3 Associate professor of International Relations Department, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran
چکیده English

In the era of globalization, there has been a tremendous transformation in both the sources of threats and the types of threats and the tools used. Threats in the era of globalization are not state-oriented and the focus on military threats has become less. Since the beginning of the Islamic Revolution, Iran has been involved in the harsh aspects of threats such as imposed war and terror but with the emergence of new aspects of these threats such as genetically modified crops, the country's security has undergone many threats and transformations. This research tried to answer the question that what are the harms of policies related to new biological threats against Iran? Therefore, this research was looking for the pathology of G.A.'s policies against new biological threats, focusing on transgenic products. Based on the research findings; Policies in this area have been made in the form of codified laws or under the country's development plans, but the lack of comprehensive policies or the weakness of the current policies, as well as their lack of diagnosis, have caused disagreements or gaps in this field, so the current laws need to be updated. In addition to that, in some areas, the existing deficiencies must be compensated with new legislations. The results of the research have divided the existing harms in the country's policy into four categories of functional, structural, contextual and communication factors. In this research, the qualitative content analysis method was used to analyze the data.

کلیدواژه‌ها English

Public Policy
Pathology
Biological Threat
New Biological Threats Policies
Transgenic Products
  • اسکندری، حمید (1391)، فرهنگ واژگان موضوعی پدافند غیرعامل، چاپ اول، تهران: نشر بوستان حمید.
  • امیری فرح‌آبادی، جعفر، محمد ابوالقاسمی و محمد قهرمانی (1395)، آسیب‌شناسی فرایند سیاست‌پژوهی در نظام آموزش عالی ایران، فصلنامه مطالعات میان رشته‌ای در علوم انسانی، شماره 8، ص 171- 139.
  • ایمان، محمدتقی (1390)، مبانی پارادایمی روش‌های تحقیق کمی و کیفی در علوم انسانی، چاپ دوم، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
  • تولایی، محمد و الله‌مراد سیف (1390)، تبارشناسی تهدیدات نرم اقتصادی علیه جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مطالعات بسیج، شماره 14(50)، ص 128-125.
  • حاتمی، حسین (1379)، اپیدمیولوژی بیوتروریسم. اولین کنگره ملی بهداشت عمومی و طب پیشگیری، کرمانشاه، کتاب رایانه‌ای کنگره‌ها، معاونت تحقیقات و فن‌آوری وزارت بهداشت، ویرایش ششم، ص 69-49.
  • دباغی، پرویز و محمدحسین الیاسی (1389)، آسیب‌شناسی اجتماعی- نظامی، تهران: مرکز برنامه‌ریزی و تالیف کتاب‌های درسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
  • درویشی، فرهاد (1382)، پیامدهای امنیتی جهانی‌شدن (تهدیدات و فرصت‌ها)، فصلنامه مطالعات دفاعی و امنیتی، شماره 34، ص 3.
  • رایان، جفری (1398)، امنیّت زیستی و بیوتروریسم: مهار و پیشگیری از تهدیدات زیستی، ترجمه معاونت پژوهش و تولید علم، چاپ اول، تهران: موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه اطلاعات و امنیّت ملی.
  • رضوی‌نژاد، سیدامین و حمیدرضا ملک‌محمدی (1396)، درآمدی تحلیلی بر مسئله‌شناسی در سیاستگذاری عمومی، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره 9 (27)، ص 1.
  • زین‌العابدینی، اکبر (1394)، آشنایی با سیاست‌ها و قوانین حوزه فناوری و نوآوری، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، گزارش علمی شماره 14405.
  • سازمند، بهاره و مریم سازمند (1393)، تهدیدات جدید امنیّتی و ظهور بیوتروریسم، شبکه مطالعات سیاستگذاری عمومی،400040، ص 1.
  • ستاد کل نیروهای مسلّح (1397)، آئین‌نامه اجرائی ماده 58 قانون احکام دائمی و بند (پ) ماده 106 و ماده 109 قانون برنامه پنج‌ساله ششم توسعه کشور، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، شماره ابلاغ: 1045/16011.
  • صالحی جوزانی، غلامرضا و الهه سلیمانی (1397)، بررسی وضعیت قوانین و مقررات حوزه محصولات تراریخته و ایمنی زیستی در کشور، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، گزارش علمی شماره 15971.
  • صادقی، کمیل (1395)، ابعاد حقوقی ایمنی زیستی : مطالعه موردی نظام حقوقی ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی تهران.
  • صفری، سیاره (1393)، آسیب‌شناسی عوامل مؤثر بر ترک خدمت نخبگان از دیدگاه مدیران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، مدیریت دولتی، دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
  • علی ملائی، مجتبی و امیر اسدآبادی صفات (1401)، سوء استفاده از عوامل بیولوژیکی زئونوز در بیوتروریسم: تهدید بالقوه، مجله بیماری‌های قابل انتقال بین انسان و حیوان، شماره 2(2)، ص 2-1.
  • قنبری، علی (1392)، بررسی نقش آموزش پدافند غیرعامل زیستی بر عملکرد کارکنان نیروی پلیس، مطالعات مدیریت بر آموزش انتظامی، شماره 4(6)، ص 60 .
  • کازرونی، مرتضی، محمدجعفر نجف زاده و محسن میگلی(1400)، بررسی و مدل‌سازی اثر مخرّب پالس EM روی برج کنترل مجهز به VTS، مطالعات حقوق شهروندی، شماره 21، ص 100-67.
  • معظمیان فر، رضا و حمیده روحانی‌نژاد (1396)، سموم به عنوان سلاح‌های زیستی؛ رویکرد متن‌کاوی ادبیات زیست پزشکی، مجله پزشکی پلیس، شماره 7، ص 50- 45.
  • مهاجر، مینا، حسین صفایی و عبدالمجید مهدوی دامغانی (1390)، ملاحظات اخلاقی و حقوقی در کاربرد محصولات تراریخته، فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، شماره 1،ص 42- 35.
  • Brooks, Graham & Peter Barfoot ((2015, Global Impact of Biotech Crops: Environmental Effects,1996- 2013 , PG Economics Ltd, UK.
  • Clive, James (2015), 20th Anniversary (1996-2015) of the Global Commercialization of Biotech Crops and Biotech Crop Highlights in 2015, ISAAA BRIEF No: 51, ISAAA: Ithaca, NY.
  • Kamthan, Ayushi, Abira Chaudhuri, Mohan Kamthan & A Datta (2016), Genetically modified (GM) crops: milestones and new advances in crop improvement, Theoretical and applied genetics, 129 (9. (
  • Mayring, Philipp (2005), Qualitative content analysis. Qualitative Social Research [online], 1(2), Retrieved March 10, Available from http://www.qualitative-research.net/fqs-texte/2-00/02-00 mayring-e.htm,[Accesse5May2000].
  • Rasco, Barbara A & Gleyn Bledsoe (2004), Bioterrorism and Food Safety, 1 st edn, United States: CRC Press.
  • Ryan, Jeffrey (2016), Biosecurity and Bioterrorism, 2nd Edn, United States: Butterworth-Heinemann

  • تاریخ دریافت 24 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 10 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 27 اردیبهشت 1403