فصلنامه مطالعات راهبردی

چکیده چگونگی مفهوم‏سازی و نوع نگاه به‏ رابطه امنیت و توسعه، نقش مهمی در پیکربندی سیاست‏ خارجی و دستاوردها و ناکامی‏های آن ایفا می‏کند. در این مقاله، این استدلال مطرح شده است که در زمانه کنونی با توجه به گسترش دستورکار امنیت و غلبه رویکرد ایجابی به امنیت بر نگاه سلبی به آن، بین امنیت و توسعه رابطه‏ای مبتنی بر حاصل جمع مثبت حاکم است و بدون وجود یکی از آن‏ها، دیگری به خطر می‏افتد. در نتیجه این تحول، فاصله‏گرفتن سیاست خارجی از نگرش امنیت‏محور و پیگیری توأمان امنیت و توسعه ضرورتی انکارناپذیر است. تجربه نشان می‏دهد کشورهایی که در این زمینه ناکام بوده‏اند و یا به‏طور جدی در این راستا تلاش نکرده‏اند، امنیت شکننده‏تری دارند.  
 

چکیده هدف این مقاله بررسی وضعیت امنیت حقوق مالکیت در ایران بین سال‏های 1304 تا 1390 و تأثیر آن بر توسعه‏نیافتگی کشورمان است. در این راستا، متغیرهای حاکمیت قانون، کنترل فساد، بی‌طرفی دادگاه‌ها، استقلال دستگاه قضائی، چشم‌انداز سرمایه‌گذاری و دسترسی به وام و اعتبارات در دوره یادشده، انتخاب و ارزیابی شده‌‌اند. فرضیه مقاله این است که وضعیت نامطلوب متغیرهای یادشده در طول دوره بررسی موجب تعرض به امنیت حقوق مالکیت به‏ویژه حقوق مالکیت بخش‏های مولد شده است. ناامنی حقوق مالکیت به رشد بخش‏های نامولد، افزایش رانت‏جویی، عدم رشد ابداع و کارآفرینی و استمرار توسعه‏نیافتگی در ایران انجامیده است.
 
 

چکیده هدف این مقاله بررسی مقررات موافقت‏نامه پادمان جامع، پروتکل الحاقی و برجام در خصوص دسترسی آژانس به مراکز نظامی و شرایط و محدودیت‏های آن است. در معاهده منع گسترش سلاح‏های هسته‏ای و موافقت‏نامه‏های پادمان جامع مرتبط با آن، صلاحیت یا اختیاری برای آژانس بین‏المللی انرژی اتمی مبنی بر دسترسی به مکان‏های نظامی کشورهای متعاهد وجود ندارد. پروتکل الحاقی نیز مقررات صریحی مبنی بر دسترسی آژانس به مراکز نظامی پیش‏بینی نکرده است. در سند برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) هم با وجود اینکه سازوکار پیچیده‏تر و شفاف‏تری در نظر گرفته شده، اما هیچ‏گونه حق یا صلاحیتی برای آژانس در این مورد در نظر گرفته نشده و هرگونه دسترسی در این مورد مشروط به رضایت و همکاری داوطلبانه ایران است.  

چکیده این مقاله ضمن بررسی همه‏پرسی اخیر اقلیم کردستان عراق، منابع و تنگناهای تشکیل دولت مستقل در این اقلیم را مورد بررسی قرار می‏دهد. یافته‏های مقاله حاکی از آن است که رشد ناسیونالیسم کردی متأثر از شرایط تاریخی، وزن بالای ژئوپلیتیکی، تحولات چند سال اخیر منطقه خاورمیانه و حمایت برخی بازیگران منطقه‏ای و فرامنطقه‏ای از اصلی‏ترین عوامل تقویت‏کننده استقلال کردستان عراق محسوب می‏شوند و در مقابل، انزوای ژئوپلیتیکی، مخالفت قدرت‏های منطقه‏ای از جمله ایران و ترکیه، عدم حمایت بین‏المللی و مسئله کرکوک کلیدی‏ترین موانع اقلیم در راستای تشکیل دولت مستقل کردی است.

چکیده نویسنده این مقاله با بررسی روابط اقتصادی اسرائیل با همسایگان و کشورها و بازیگران پیرامونی، استدلال می‏کند که این رژیم در پوشش روابط اقتصادی به‏دنبال عادی‏سازی روابط سیاسی و گسترش روابط امنیتی با این کشورهاست. بر اساس یافته‏های این پژوهش، روابط و مناسبات اقتصادی اسرائیل در منطقه از سه الگو پیروی می‏کند: روابط اقتصادی پایدار با هدف کنترل و ممانعت از بروز و گسترش تنش، روابط اقتصادی کم‏بازده با هدف حضور در مناطق استراتژیک و نفوذ دیپلماتیک به منظور عادی‏سازی و گسترش روابط امنیتی. در راستای تبیین این الگوها، روابط اقتصادی اسرائیل با همسایگان مرزی خود یعنی اردن و مصر، منطقه آسیای مرکزی و قفقاز، ترکیه، کردستان عراق و کشورهای عربی مورد بررسی قرار گرفته است.
 

چکیده در این مقاله با عنایت به ادله حقوقی، تأکید می‏شود که رویارویی اسرائیل با نوار غزه نبرد مسلحانه بین‏المللی نیست و در نتیجه، محاصره دریایی غزه فاقد مشروعیت است. علاوه بر این، حتی اگر این رویارویی نبرد بین‏المللی دانسته شود، یکی از دلایل نبود مشروعیت برای چنین محاصره‏ای را باید رعایت‏نکردن مقررات بشردوستانه از سوی اسرائیل دانست. توجه‏نکردن به قاعده مهم «منع استفاده از سلاح قحطی در برابر غیرنظامیان» مهم‏ترین دلیل نامشروع‏ بودن اقدام اسرائیل در محاصره دریایی نوار غزه است.
 

چکیده هدف این نوشتار واکاوی نقش مجمع عمومی سازمان ملل در پیشگیری و مقابله با خشونت و افراط‏گرایی است و استدلال اصلی آن عبارت از این است که این رکن سازمان ملل با وجود اینکه در مواجه با افراط‏گرایی و خشونت از رویه واحدی پیروی نمی‏کند و اقداماتش بسته به شرایط و اوضاع جامعه بین‏المللی متفاوت است، اما با این پدیده در دو سطح «پیشگیری» و «اقدام» به مبارزه برخاسته و در مجموع نیز با توجه به امکانات و اختیاراتی که در مقایسه با ارکان دیگر به‏ویژه شورای امنیت دارد، موفق عمل کرده است.
 

چکیده راهبرد جامع آمریکا در قبال جمهوری اسلامی ایران در 21 مهرماه در قالب گزاره برگ ، کاخ سفید و سخنان رئیس جمهور آمریکا اعلام شد. این نوشتار ابتدا به بررسی اهداف این راهبرد می‏پردازد و سپس ابزارها و سازوکارهای اجرای این راهبرد را مورد بحث و بررسی قرار می‏دهد